Wszystko co chciałeś wiedzieć o  serwisach pożyczek społecznościowych w Polsce, ale nie miałeś kogo zapytać.

czyli:

…..kokos.pl, smava.pl, monetto.pl i finansowo.pl od środka !!!

Branża pożyczek społecznościowych na świecie rozwija się, i to z powodzeniem, już od 2005 roku. Swój początek w Polsce miała w 2008r. kiedy to na rynku pojawiło się kilka serwisów umożliwiających zawieranie pożyczek między ludźmi. Mowa oczywiście o: kokos.pl, finansowo.pl i monetto.pl. Na początku 2009 roku na rynku pojawił się nowy gracz smava.pl – spółka córka firmy smava.de, największy serwis tego typu w Europie.

Branża pożegnała się tymczasem z monettpoo.pl – problemy z niespłacalnością długów i kłopoty finansowe zmusiły właścicieli do wycofania się z rynku. Upadłość monetto.pl, wywołana zbyt małą troską o bezpieczeństwo inwestowanych na platformie pieniędzy oraz niedostateczną weryfikacją pożyczkobiorców, w dużym stopniu nadszarpnęła zaufanie inwestorów do idei pożyczek społecznościowych (ang. social lending).

Mimo to, pożyczki społecznościowe to wciąż dynamicznie rozwijająca się branża – miesięczny wzrost obrotów portali wynosi ponad 20%. Naukę z kłopotów byłego konkurenta wyciągnęła jednak tylko smava.pl, która od początku swojej działalności stawia na bezpieczeństwo kapitału inwestorów stosując dokładną weryfikację pożyczkobiorców na każdym etapie przeprowadzanej transakcji.

Perspektywy rozwoju rynku

Obiecujące perspektywy rozwoju rynku social lending wynikają z rosnącego zadłużenia gospodarstw domowych w instytucjach finansowych. Jak widać na poniższym wykresie dług Polaków rośnie lawinowo, a banki wykorzystując tę sytuację zarabiają ogromne pieniądze na marżach.

Źródło: http://wykresygieldowe.bblog.pl

Różnica między oprocentowaniem kredytów i depozytów oferowanych przez banki wynosi średnio aż 18%. Nic więc dziwnego, że na rynku w ostatnich latach pojawiły się podmioty, które zapragnęły zarobić na fali zadłużania się Polaków i jednocześnie umożliwić ludziom zaciąganie pożyczek dużo tańszych niż w bankach. Ideą działania takich serwisów pożyczkowych jest wykorzystanie tej różnicy w oprocentowaniu. Oferują one możliwość otrzymania pożyczki na pomoce szkolne po znacznie niższym koszcie, niż ma to miejsce w banku. Inwestorzy, którzy udzielają takich pożyczek, mogą zaś liczyć na zysk dużo większy niż na lokacie bankowej i bezpieczniejszy niż w przypadku funduszy inwestycyjnych.

Zanim jednak zdecydujemy się na wzięcie pożyczki lub inwestycję na platformie pożyczkowej warto sprawdzić co te firmy oferują dla każdej ze stron umowy oraz przyjrzeć się bezpieczeństwu takich transakcji.

Model biznesu wspólny dla wszystkich

Ogólny charakter działania jest taki sam we wszystkich firmach z branży. Procedura pożyczania pieniędzy przez pożyczkobiorcę przypomina aukcję internetową, tak jak na Allegro czy eBay. Przygotowuje on projekt pożyczkowy, w którym określa parametry proponowanej pożyczki: kwotę, okres kredytowania oraz oprocentowanie. Maksymalne nominalne oprocentowanie na wszystkich portalach tego typu wynosi obecnie 20%,. Jest ono bowiem ograniczone przez zapisy ustawy antylichwiarskiej, która wskazuje czterokrotność stopy lombardowej jako maksymalne oprocentowanie nominalne pożyczki. Od wysokości oprocentowania zależy atrakcyjność takiego projektu pożyczkowego i możliwość jego sfinansowania.

Podobny dla wszystkich serwisów jest też maksymalny okres na jaki udziela się pożyczkę. Wynosi on 36 miesięcy na smava.pl oraz kokos.pl. Finansowo.pl oferuje zaciąganie pożyczek maksymalnie na 12 miesięcy. Dłuższy okres kredytowania pozwala na obniżenie raty spłacanej pożyczki, ale z drugiej strony powoduje wzrost kosztów obsługi zadłużenia.

Jeżeli chcesz być pożyczkobiorcą to zwróć uwagę na...

… sposób naliczania odsetek

Nominalne oprocentowanie pożyczki nie pokazuje realnych kosztów jakie musi ponieść pożyczkobiorca. Na rzeczywiste oprocentowanie pożyczki wpływa sposób naliczania odsetek oraz dodatkowe opłaty za weryfikację i prowizja dla operatora.

Sposób naliczania odsetek w serwisie smava.pl polega na stosowaniu systemu równych rat kapitałowo – odsetkowych (raty annuitetowe), który stosują również banki. Dzięki takiej kalkulacji z każdą spłacaną co miesiąc ratą odsetki naliczane są od coraz mniejszego kapitału, co w konsekwencji prowadzi do niższego realnego oprocentowania pożyczki w porównaniu do nominalnego.

W serwisie kokos.pl odsetki naliczane są jednorazowo od całkowitej kwoty pożyczki, niezależnie od okresu na jaki jest udzielana, co znacznie zawyża jej koszt. Oprocentowanie podawane na serwisie jest oprocentowaniem nominalnym, ale (!) podawanym w skali okresu kredytowania. Czyli pożyczka przez internet na pół roku przy podawanym tam oprocentowaniu 10% (w skali pół roku) ma roczną stopę nominalną dwa razy większą: 20%.

Wpływ sposobu naliczania odsetek na koszt pożyczki przedstawimy na przykładzie. Pożyczając 500 zł na 6 miesięcy przy oprocentowaniu nominalnym 10% na platformie kokos.pl pożyczkobiorca będzie musiał w sumie spłacić 550zł (6 rat w kwocie 91,67 zł). Na serwisie smava.pl pożyczkobiorca przy takiej samej pożyczce będzie musiał w sumie zapłacić jedynie 514,68 zł (6 równych rat kapitałowo – odsetkowych w kwocie 85,78 zł). Realne oprocentowanie w skali roku w przypadku pożyczki na kokos.pl wynosi więc aż 20%, zaś na smava.pl jedyne 5,87%. Różnica jest więc ogromna.




… dodatkowe opłaty i prowizje

Oprócz sposobu kalkulacji oprocentowania decydujący wpływ na całkowity koszt pożyczki mają dodatkowe opłaty na weryfikację. W serwisie smava.pl jedyny koszt jaki trzeba ponieść z tego tytułu to 15 zł. W ramach jednej opłaty dokonywana jest kontrola dowodu osobistego, numeru telefonu, zaświadczenia od pracodawcy o zarobkach oraz raportu w bazach BIK, Infomonitor, KRD i Związku Banków Polskich. Opłatę tą wnosi się dopiero w momencie, gdy projekt pożyczkowy jest już sfinansowany, a kwotę pożyczki chcemy przelać na nasze konto.

W serwisie kokos.pl za każdy element weryfikacji pobierana jest opłata w wysokości od 1zł do 9zł. Za weryfikację wszystkich elementów pożyczkobiorca musi zapłacić w sumie 44 zł z góry, czyli płacimy nie wiedząc, czy w ogóle dostaniemy pożyczkę. Pełna weryfikacja nie jest obowiązkowa, jednak należy pamiętać, że im lepsza kontrola, tym większa atrakcyjność dla inwestora ze względu na bezpieczeństwo inwestycji, a tym samym większa szansa na otrzymanie pożyczki.

Poniższa tabela zawiera zestawienie wszystkich kosztów jakie wiążą się z wzięciem pożyczki na platformie kokos.pl oraz smava.pl w wysokości 500 zł na okres 6 miesięcy i przy oprocentowaniu nominalnym 10%.




Jak widać pożyczka na smava.pl jest dużo tańsza. Dzięki zastosowaniu systemu równych rat kapitałowo – odsetkowych suma zapłaconych odsetek na smava.pl jest blisko o 36 zł niższa. Oprócz sposobu naliczania odsetek istotny jest również koszt pełnej weryfikacji, który na platformie kokos.pl wynosi aż 44 zł, a na smava.pl 15 zł.

 

W przypadku omawianej pożyczki rzeczywista roczna stopa procentowa w kokos.pl wynosi blisko 82%, zaś na smava.pl niecałe 21%. Koszty weryfikacji to koszty stałe, płatne jednorazowo. W przypadku zwiększenia kwoty pożyczki ich udział w całkowitym koszcie pożyczki maleją, tak więc zmniejszy się też rzeczywista roczna stopa oprocentowania pożyczki. Nie zmienia to jednak faktu, że w dalszym ciągu decydujący wpływ na wielkość RRSO ma sposób naliczania odsetek, niekorzystny dla pożyczkobiorców na platformie kokos.pl.




… prawdopodobieństwo otrzymania pożyczki

Opublikowanie projektu pożyczkowego na platformie, nie oznacza jeszcze, że pieniądze mamy już zagwarantowane i kredyty wypłacone będa nam od ręki. Na naszą ofertę muszą zgłosić się pożyczkodawcy, którzy sfinansują pożyczkę. Nie zawsze udaje się zebrać 100% potrzebnego kapitału. Na smava.pl projekt może być również częściowo zrealizowany i pożyczkobiorca otrzyma zebrane pieniądze w przypadku, gdy inwestorzy zainwestują co najmniej 25% kwoty pożyczki. Na kokos.pl poziom sfinansowania konieczny do wypłaty zgromadzonych pieniędzy wynosi 50%, zaś na finansowo.pl nie ma takiego limitu.

Poniższy wykres obrazuje jaki procent aktualnych projektów, utworzonych we wrześniu 2009r., zostaje całkowicie lub częściowo zrealizowanych.



Jak widać na platformie smava.pl mamy największą szansę na otrzymanie pożyczki, obecnie blisko 62% (a uwzględniając dane archiwalne ponad 70%). Na kokos.pl prawdopodobieństwo sfinansowania projektu pożyczkowego jest bardzo niskie, jedyne 3,90%, a przecież z jego wystawieniem wiążą się bardzo wysokie koszty za weryfikację, które musimy ponieść z góry, niezależnie od tego czy inwestorzy będą chcieli zainwestować w nasz projekt. Zamiast otrzymać więc potrzebny kapitał z dużym prawdopodobieństwem będziemy musieli ponieść same wydatki. Na finansowo.pl szansa na otrzymanie pożyczki jest nieznacznie większe niż na kokosie, jednak tam wartość ogłaszanych projektów pożyczkowych jest bardzo niska (50 – 200 zł). Nie ma też limitu decydującego o wypłacie pożyczki, a mimo to poziom realizacji jest znikomy. Jak widać inwestorzy niechętnie inwestują na platformie finansowo.pl, więc nie mamy co liczyć na większą kwotę pieniędzy z tego serwisu.

… warunki wcześniejszej spłaty

Pożyczkę zaciągniętą na smava.pl możnczya spłacić w dowolnym momencie, bez ponoszenia z tego tytułu dodatkowych kosztów. Odsetki płacone są tylko za okres używania kapitału, tak więc w momencie wcześniejszej spłaty pożyczki mamy do zapłaty mniej niż wynikałoby to z dotychczasowego harmonogramu spłat.

Kokos.pl również oferuje możliwość wcześniejszej spłaty, jednak nie wiąże się to z mniejszymi kosztami pożyczki. Odsetki naliczane są od początkowej kwoty kredytu i skrócenie okresu kredytowania nie wpływa na całkowity koszt takiej pożyczki.

… własne bezpieczeństwo

Na serwisie smava.pl dane osobowe inwestorów i pożyczkobiorców są im ujawniane wyłącznie w procesie windykacyjnym lub na potrzeby złożenia deklaracji podatkowych (w wyjątkowych przypadkach przewidzianych prawem). Jeżeli pożyczkobiorca terminowo spłaca raty to ma zagwarantowaną pełną anonimowość. Zabezpiecza go to przez samodzielną windykacją w sposób niezgodny z prawem.

Platforma kokos.pl udostępnia wszystkie dane osobowe stronom transakcji. Serwis finansowo.pl również pozwala na poznanie danych osobowych użytkowników i kontakt między nimi. Istnieje więc ryzyko, że nawet w przypadku terminowej obsługi zobowiązań inwestor, znając adres pożyczkobiorcy, zechce wcześniej odebrać swój dług w sposób niezgodny z prawem.

… swoją zdolność kredytową

Na platformach pożyczkowych kokos.pl oraz finansowo.pl nie ma możliwości określenia swojej zdolności kredytowej. Maksymalna wielkość pożyczki jaką można otrzymać jest zależna tylko od okresu aktywności konta oraz kwoty, którą już spłaciliśmy w serwisie. Nie jest badana aktualna sytuacja finansowa pożyczkobiorcy, przez co może on wpaść w kłopoty w związku z obsługą swoich zobowiązań. Dla inwestorów jest to również niekorzystne, nie znają oni aktualnej zdolności kredytowej dłużnika co znacznie zwiększa ryzyko ich inwestycji.

Na platformie smava.pl ustalana jest maksymalna kwota pożyczki, na którą faktycznie stać pożyczkobiorcę biorąc pod uwagę jego obecną sytuację finansową. Ponadto obliczany jest wskaźnik zdolności do obsługi zadłużenia, który pokazuje jaki procent dochodu netto pożyczkobiorcy wykorzystywany jest na spłatę obecnych zobowiązań finansowych z uwzględnieniem potencjalnych spłat pożyczki zaciągniętej poprzez smavę. Dzięki temu pożyczkobiorca może zachować pełną kontrolę swojego budżetu i jest chroniony przed nadmiernym zadłużaniem się. Nie może on zaciągnąć kredyty, które nie będzie w stanie spłacić w terminie.

Jeżeli chcesz być inwestorem to zwróć uwagę na …

… bezpieczeństwo swoich pieniędzy

Smava.pl dokonuje selekcji wniosków o pożyczkę i nie dopuszcza do korzystania z platformy pożyczkobiorców, którzy aktualnie nie spłacają zaciągniętych zobowiązań w innych instytucjach finansowych i znajdują się na „czarnych listach” niesolidnych dłużników. Ponadto smava.pl nie dopuszcza do korzystania z platformy osób, które posiadają zbyt niski scoring kredytowy ustalony na podstawie eksperckiego modelu scoringowego przygotowanego przez Biuro Informacji Kredytowej S.A., co stanowiłoby zbyt wysokie ryzyko niespłacenia pożyczki. Dodatkowo smava.pl umożliwia zaciągnięcie pożyczki jedynie do maksymalnej wysokości realnej zdolności kredytowej pożyczkobiorcy i publikuje posiadany przez niego wskaźnik do obsługi zadłużenia. Wskaźnik ten pokazuje inwestorowi, jaki procent dochodu netto pożyczkobiorcy wykorzystywany jest na spłatę obecnych zobowiązań finansowych z uwzględnieniem potencjalnych spłat pożyczki zaciągniętej za pośrednictwem platformy.

Weryfikacja pożyczkobiorcy na platformie smava.pl jest bardzo dokładna. Dokonywana jest ona na każdym etapie procesu zaciągania pożyczki, również na chwilę sfinansowania projektu pożyczkowego, ale jeszcze przed wypłatą pieniędzy. Ma to zapobiec oszustwom ze strony pożyczkobiorców, którzy mogliby pojawić się na listach niesolidnych dłużników już po wstępnej weryfikacji.

Inne platformy pożyczek społecznościowych nie weryfikują pożyczkobiorców tak dokładnie jak smava.pl. Wstępna weryfikacja (tylko listy niesolidnych dłużników i opcjonalnie adres zamieszkania, telefon itp. – nie ma analizy zdolności pożyczkowej) jest dokonywana tylko w momencie rejestracji pożyczkobiorcy  w serwisie. Inwestor nie zna więc jego aktualnej sytuacji finansowej w momencie przekazywania mu pieniędzy. System nie ustala maksymalnej wielkości pożyczki na jaką faktycznie stać pożyczkobiorcę – jest ona ustalana jedynie na podstawie długości okresu funkcjonowania konta pożyczkobiorcy oraz o kwoty dotychczas spłaconej. W miarę upływu czasu pożyczkobiorca może zaciągać coraz większe zobowiązania niezależnie od jego sytuacji finansowej. Może się więc okazać, że weźmie on pożyczkę, której nie będzie w stanie potem spłacić. Wielokrotnie pożyczkobiorcy zaciągają kolejną pożyczkę, na spłatę obecnej popadając w „komin zadłużenia”. W Internecie powstał nawet neologizm określający takich pożyczkobiorców – nazywa się ich „kominiarze”.

W serwisie kokos.pl bardzo popularne jest zaciąganie pożyczek tylko po to by poprawić swój rating. Praktyki takie są dobrze znane z Allegro, gdzie sprzedawcy po kilku pomyślnie zakończonych aukcjach i otrzymaniu pozytywnych komentarzy (często od znajomych, albo innych podstawionych osób) zaczynają ukazywać swoje prawdziwe zamiary i wyłudzają pieniądze.

Inwestor powinien być zainteresowany przede wszystkim bezpieczeństwem swojej inwestycji. Na wszystkich platformach stopa zwrotu możliwa do osiągnięcia jest zbliżona, gdyż wynika z ustalenia maksymalnego nominalnego oprocentowania, zgodnie z ustawą antylichwiarską, na poziomie 20%. Główne różnice pomiędzy platformami wynikają z podejścia do bezpieczeństwa inwestowanych pieniędzy. Monetto.pl już pożegnało się z rynkiem ze względu na niedostateczną weryfikację pożyczkobiorców i problemy z niespłacalnością.

Na platformie smava.pl inwestor może z dużym  prawdopodobieństwem oszacować podejmowane przez siebie ryzyko inwestycyjne. Dzięki systemowi klas scoringowych oraz prognozowanym szacunkom niespłacalności w poszczególnych klasach, inwestor jest w stanie precyzyjnie wyliczyć i uwzględnić ewentualne ryzyko inwestycyjne w swoim portfelu inwestycyjnym w taki sposób, aby osiągnąć oczekiwaną stopę zwrotu z inwestycji. Na pozostałych platformach ryzyko jest wysokie ze względu na brak dostatecznej weryfikacji pożyczkobiorców, nie ma również narzędzi do jego oszacowania. Inwestycja w przedsięwzięcie o dużym i niemożliwym do oszacowania ryzyku jest najgorszą z możliwych i bardziej przypomina hazard, niż inwestowanie.

… koszty ewentualnej windykacji

Na platformie smava.pl w bardzo rzadkich przypadkach, gdy mimo zastosowania wszystkich wspomnianych systemów ograniczania ryzyka inwestycyjnego, pożyczkobiorca nie wywiązuje się ze spłaty pożyczki w ciągu 60 dni, umowa pożyczki jest automatycznie przekazywana do windykacji. Przed upływem tego okresu, jeżeli pożyczkobiorca spóźnia się z płatnością rat pożyczki, przeprowadzany jest proces upominawczy. W trakcie tego procesu smava przypomina pożyczkobiorcy o zaległej płatności, obciąża go kosztami związanymi z tym procesem oraz informuje go o konsekwencjach prawnych i finansowych dalszego opóźnienia. Windykacją zajmuje się wiodąca firma windykacyjna w Polsce – Kaczmarski Inkasso. Inwestor nie ponosi żadnych kosztów związanych z procesem windykacyjnym oraz otrzymuje 100% środków odzyskanych od dłużnika. Wszystkie koszty związane z ewentualną windykacją ponosi zalegający ze spłatą dłużnik.

Kokos.pl również oferuje możliwość zlecenia windykacji odpowiedniej firmie (COW „Cross” Sp. z o.o.), jednak opłaty z tego tytułu ponosi inwestor. W przypadku windykacji polubownej inwestor w ramach prowizji dla firmy windykacyjnej musi zapłacić 15% odzyskanej kwoty + VAT, zaś w przypadku windykacji na drodze sądowej i egzekucyjnej nawet 20% odzyskanej wierzytelności. Plus VAT oczywiście.

Finansowo.pl oferuje możliwość zgłoszenia niespłacane kredyty jedynie do windykacji sądowej, która jest dużo droższa. Windykacją należności zajmuje się firma Fnord. Wszystkie koszty związane z windykacją pokrywa zleceniodawca, czyli inwestor.




Na platformach kokos.pl oraz finansowo.pl inwestor jest obciążany kosztami ewentualnej windykacji. Konieczność jej przeprowadzenia jest bardzo prawdopodobna ze względu na niedostateczną weryfikację pożyczkobiorców. W konsekwencji stopa zwrotu, którą inwestor może osiągnąć bardzo się obniża. W skrajnych przypadkach może nawet dojść do utraty części kapitału, gdyż przy niskich kwotach udzielonych pożyczek windykacja może się po prostu nie opłacać.


… własne bezpieczeństwo

Smava.pl gwarantuje pełną anonimowość inwestora. Jego dane osobowe mogą być ujawnione jedynie w wyjątkowych przypadkach określonych prawem (np. na potrzeby złożenia deklaracji podatkowej). Inwestor może poznać dane osobowe pożyczkobiorcy w momencie rozpoczęcia procesu windykacyjnego zachowując jednocześnie anonimowość. Dłużnik zna jedynie nazwę użytkownika inwestora. Dzięki temu inwestor ma zagwarantowane bezpieczeństwo w trakcie procesu inwestowania.

Pozostałe serwisy nie są anonimowe dla ich użytkowników. Inwestorzy i pożyczkobiorcy znają swoje imiona i nazwiska, adresy, numery telefonów. Z oczywistych względów nie jest to bezpieczne dla inwestorów. Czasem przecież lepiej nawet sąsiadowi nie mówić o stanie swojego portfela, a co dopiero nieznajomemu, któremu pożyczyło się pieniądze, i który wie gdzie mieszkamy.